ŞUBAT AYININ ANLAMI VE TARİHSEL KÖKENİ

Şubat ayının adı, Süryanice kökenli "Şabat" kelimesinden gelir. Bu kelimenin "dinlenmek, ara vermek" ve "sert vuruş" anlamları bulunduğu belirtilir. Yapılan dil araştırmalarında, adın Akadca "şabatu" (vurmak, çarpmak) sözcüğüyle de ilişkilendirildiği ve bu nedenle "fırtınalı ay" anlamına gönderme yaptığı ifade edilir.

Roma takviminde Şubat, arınma anlamına gelen "Februa" festivalinden dolayı "February" olarak adlandırılmıştır. Roma döneminde takvim başlangıçta 10 aydan oluşurken, Ocak ve Şubat ayları sonradan eklenmiş ve yılın sonunda artık günleri karşılayan aylar olarak yer almıştır. Türkçeye ise bu adın Arapça üzerinden "Şubat" şeklinde geçtiği aktarılır.

ANADOLU VE OSMANLI KÜLTÜRÜNDE ŞUBAT

Anadolu halk kültüründe Şubat ayı, yaygın olarak "küçük ay" veya bazı bölgelerde "gücük" (kısa, küçük) adıyla anılır. Kış mevsiminin en soğuk ve sert günlerinin bu aya denk geldiği kabul edilir.

Osmanlı İmparatorluğu’nda kullanılan Rumi takvimde de ay adı Şubat olarak yer alır. Anadolu halk takviminde Şubat, kışın en yoğun dönemlerinden olan "Erbain"in sonu ile "Hamsin"in başlangıcına rastlar. Bu dönem, soğukların ve kar yağışlarının sık görüldüğü zaman dilimi olarak tanımlanır.

ŞUBAT AYININ ÖZELLİKLERİ VE CEMRE TAKVİMİ

Şubat, Miladi takvimde yılın en kısa ayıdır. Normal yıllarda 28 gün, artık yıllarda ise 29 gün sürer. Türkiye’de mevsimsel döngü içinde kış mevsiminin son ayı olarak kabul edilir. Özellikle sert soğuklar, ayaz ve ani hava değişimleri bu ayın karakteristik özellikleri arasında yer alır.

Halk takvimine göre Şubat ayında cemrelerin düşmesi beklenir. Cemreler, sıcaklığın artmaya başlamasını simgeleyen üç aşamalı bir takvim olayı olarak tanımlanır. Buna göre birinci cemre 19-20 Şubat tarihlerinde havaya, ikinci cemre 26-27 Şubat tarihlerinde suya düşer. Üçüncü cemrenin ise genellikle mart ayı başında toprağa düştüğü kabul edilir.

ŞUBAT AYINDA TARİHTE YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

Şubat ayı, Türkiye ve dünya tarihinde çeşitli siyasi, toplumsal ve doğal olaylarla kayıtlara geçmiştir. Türkiye açısından öne çıkan tarihler arasında, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremler, 28 Şubat 1997’de başlayan 28 Şubat süreci ve 17 Şubat 1923’te toplanan İzmir İktisat Kongresi bulunmaktadır.

Dünya tarihinde Şubat ayında öne çıkan olaylar arasında 2 Şubat 1943’te Stalingrad Muharebesi’nin sona ermesi, 4 Şubat 1945’te Yalta Konferansı’nın başlaması, 4 Şubat 2004’te Facebook’un kuruluşu, 24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve 28 Şubat 1991’de Körfez Savaşı’nın sona ermesi yer alır.

Kültürel ve toplumsal açıdan dünya genelinde 14 Şubat Sevgililer Günü, Şubat ayının en bilinen özel günleri arasında sayılır. Ayrıca farklı yıllarda Şubat ayında gerçekleşen siyasi dönüşümler, savaşlar ve barış süreçleri de tarih kayıtlarında yer almaktadır.

2026 ŞUBAT AYI RESMİ TATİL VE ÖZEL GÜNLER

2026 yılı Şubat ayında Türkiye genelinde resmi tatil günü bulunmamaktadır. Bu ayda hafta içi günleri normal mesai düzeninde sürerken, tatil günleri yalnızca cumartesi ve pazar günleriyle sınırlı olacaktır. Milli bayramlar ve resmi tatiller takvime göre diğer aylarda yer alacaktır.

Millî ve uluslararası düzeyde kabul edilen belirli gün ve haftalar açısından bakıldığında, 4 Şubat Dünya Kanser Günü, 6 Şubat Deprem Haftası’nın başlangıcı, 9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü, 14 Şubat Sevgililer Günü ve 27 Şubat Dünya Kutup Ayıları Günü olarak kaydedilir. Türkiye’de ayrıca 28 Şubat Sivil Savunma Günü olarak anılır.

2026 ŞUBAT AYINDA DİNİ GÜNLER VE HİCRİ TAKVİM

2026 takvimi incelendiğinde, Şubat ayının Hicri takvimde Şaban ayına denk geldiği görülür. Buna göre 2 Şubat 2026 Pazartesi günü, Şaban ayının 15. gecesine tekabül eden Berat Kandili olarak kaydedilmiştir.

Aynı yıl içinde Ramazan ayının başlangıcı da Şubat ayına rastlamaktadır. 18 Şubat 2026 Çarşamba günü ilk teravih namazının kılınacağı, 19 Şubat 2026 Perşembe gününün ise Ramazan ayının ilk oruç günü olduğu ifade edilir. Böylece 2026 yılında Şubat ayı, hem Şaban’ın ikinci yarısını hem de Ramazan ayının ilk günlerini kapsamaktadır.

2026 ŞUBAT AYINDA ÖDENMESİ GEREKEN VERGİLER

2026 Şubat ayı, Türkiye’de vergi mükellefleri için çeşitli beyan ve ödeme yükümlülüklerinin yerine getirildiği bir dönemdir. Mevzuata göre, basit usulde vergilendirilen mükellefler için gelir vergisi stopajına ilişkin beyanname verme ve birinci taksit ödeme sürecinin bu ay içinde yapılması gerekmektedir.

Ayrıca katma değer vergisi (KDV) beyannameleri her ay olduğu gibi Şubat ayında da verilmekte ve ödemeleri gerçekleştirilmektedir. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi, işverenlerin çalışanlarına ilişkin gelir vergisi stopajı ve sosyal güvenlik prim bildirimleri açısından yine bu ayın önemli kalemleri arasındadır.

Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) için birinci taksitini Ocak ayında ödememiş olan mükellefler bakımından, gecikmeli ödemelerin takibi Şubat ayında sürer. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Bağ-Kur prim ödemeleri de ilgili mevzuat çerçevesinde bu ayda devam eder.

ŞUBAT AYINDA BURÇLAR VE ASTROLOJİK TAKVİM

Astrolojik takvime göre Şubat ayında iki burç dönemi bulunur. 20 Ocak - 18 Şubat tarihleri arası Kova burcu dönemi, 19 Şubat - 20 Mart tarihleri arası ise Balık burcu dönemi olarak kabul edilir. Bu tarih aralıkları, güneşin zodyak kuşağındaki konumuna göre belirlenir ve uluslararası astroloji kaynaklarında ortak kabul görür.

ŞUBAT AYINDA TARLA VE BAHÇE İŞLERİ

Türkiye’de tarımsal faaliyet takviminde Şubat ayı, kıştan bahara geçiş hazırlıklarının yapıldığı bir dönem olarak kullanılır. Özellikle meyve ağaçlarında budama çalışmalarının önemli bir kısmı bu ayda yürütülür. Asmalar ve bazı meyve türleri için ana budama işlemleri, don riskleri dikkate alınarak planlanır.

Toprak şartlarının uygun olduğu bölgelerde bezelye, bakla ve bazı erkenci sebze tohumlarının ekimine Şubat ayında başlanabilir. Seralarda fide hazırlıkları, toprak havalandırma ve gübreleme planlamaları da bu ayda öne çıkan uygulamalar arasında yer alır. Tarımsal üretimde, ani don olaylarına karşı koruma önlemleri Şubat ayında gündemde olur.

2026 ŞUBAT TAKVİMİNİN GENEL GÖRÜNÜMÜ

2026 Şubat takvimi, Türkiye’de resmi tatil içermeyen ancak dini günler, vergi yükümlülükleri, tarımsal hazırlıklar ve çeşitli anma günleriyle öne çıkan bir ay görünümü sunar. Ay boyunca hafta içi günlerinde eğitim ve çalışma düzeni olağan akışında devam ederken, sömestr (yarıyıl) tatili uygulaması gereği okulların bir kısmında Şubat ayının ilk haftasına kadar eğitim-öğretime ara verildiği takvimlerde yer alır.

Şubat ayı ayrıca, Türkiye ve dünya tarihinde yaşanan çeşitli siyasi, ekonomik, kültürel ve doğal olaylarla çok sayıda kayıtlı tarihe sahiptir. 2026 Şubat takvimi, bu tarihsel arka plan, dini günler, vergi takvimi ve tarım faaliyetleri birlikte değerlendirildiğinde, yılın önemli aylarından biri olarak planlama süreçlerinde dikkate alınmaktadır.